CHUYỂN ĐỔI SỐ

Chuyển đổi số là gì?

Theo Bộ Thông tin và Truyền thông: Chuyển đổi số là quá trình thay đổi tổng thể và toàn diện của cá nhân, tổ chức về cách sống, cách làm việc và phương thức sản xuất dựa trên các công nghệ số.

Có thể hình dung như sau: Người dân đi chợ mua hàng và thanh toán bằng tiền mặt thì chưa gọi là chuyển đổi số. Nhưng người dân đặt hàng qua mạng, có dịch vụ vận chuyển đến tận nhà, người dân thanh toán bằng cách chuyển khoản qua ứng dụng của ngân hàng cài đặt trên điện thoại. Đó chính là chuyển đổi số trong đời sống hàng ngày. Các cháu học sinh trước đây học tập thì bắt buộc phải đến trường, đến lớp thì khi chuyển đổi số đã có thể học trực tuyến, học qua mạng với chỉ một chiếc điện thoại thông minh…

Như vậy có thể thấy, chuyển đổi số đang diễn ra trong cuộc sống của bà con mình, mà có thể bà con chưa biết gọi tên đó là chuyển đổi số mà thôi. Và thực ra, chúng ta có cảm giác rằng chuyển đổi số là một hiện tượng mới, một vấn đề mới nổi trong ít năm gần đây. Tuy nhiên, thực tế là chuyển đổi số đã tồn tại và xuất hiện từ rất lâu dưới các hình thức khác nhau.

Ví dụ trong ngành chụp in ảnh. Chúng ta từng thấy hãng máy ảnh Kô – đắc (Kodak) chiếm lĩnh thị trường, nhưng từ cuối những năm 1980, chúng ta bắt đầu thấy xuất hiện máy ảnh kỹ thuật số, và đến nay, việc chụp ảnh vô cùng đơn giản chỉ với 1 chiếc điện thoại thông minh.

Và nói đến điện thoại, bà con chúng ta hẳn hình dung ra tiến trình phát triển của nó. Những năm 1990, chúng ta chỉ thấy các “cục gạch” – tức là những chiếc điện thoại đen trắng, to, bàn phím nổi. Nhưng từ những năm 2000, điện thoại thay đổi, đó là những thiết bị cảm ứng, bộ xử lý, bộ nhớ tăng mạnh mẽ, chức năng đa dạng, tích hợp hầu hết những thứ chúng ta cần trong công việc, cuộc sống và giải trí.

Những ví dụ trên đây, chính là những ví dụ đơn giản về chuyển đổi số. Với sự phát triển trong nhận thức, tư duy của con người, và sự kết hợp của công nghệ, ngày nay, chuyển đổi số càng có cơ hội để bùng nổ và phát triển hơn, trở thành 1 phần tất yếu của cuộc sống, không chuyển đổi, chúng ta sẽ bị bỏ lại phía sau bởi sự vận động không ngừng của nó.

Vậy chính quyền số là gì?

Là chính quyền có toàn bộ hoạt động an toàn trên môi trường số, có mô hình hoạt động được thiết kế và vận hành dựa trên dữ liệu và công nghệ số, để có khả năng cung cấp dịch vụ chất lượng hơn, đưa ra quyết định kịp thời hơn, ban hành chính sách tốt hơn.Cụ thể:

Nếu trước đây, muốn giải quyết thủ tục hành chính, bà con phải đến trực tiếp cơ quan Nhà nước nhận phiếu theo thứ tự và chờ cán bộ tiếp nhận hồ sơ để xử lý. Nhưng nay, khi sử dụng dịch vụ công trực tuyến, người dân có thể thực hiện ở nhà hay ở cơ quan, đơn vị bằng máy tính hoặc điện thoại thông minh có kết nối internet, đồng thời có thể theo dõi, giám sát được tình trạng giải quyết hồ sơ của mình.

Thời gian qua, trên địa bàn xã, huyện, tinhe, lực lượng công an xã tăng cường hướng dẫn người dân cài đặt và sử dụng Ứng dụng Định danh điện tử  công dân VNeID. Việc sử dụng ứng dụng có thể thay  thế thẻ căn cước công dân gắn chíp và các loại giấy tờ đã đăng ký tích hợp như: giấy phép lái xe, đăng ký xe, bảo hiểm y tế...

Kinh tế số là gì?

Kinh tế số gồm ngành công nghiệp công nghệ số, ngành công nghiệp viễn thông, ngành bán hàng hóa dựa trên các nền tảng công nghệ số mà ta vẫn gọi là thương mại điện tử , ngành bán dịch vụ dựa trên các nền tảng số mà ta vẫn gọi là kinh  doanh số như dịch vụ đặt phương tiện giao thông, dịch vụ nhà hàng...

Có thể hình dung như sau:

Nếu như trước đây, người dân mang hàng ra chợ bán thì chỉ tiếp cận được vài chục đến vài trăm người trong khu vực địa lý hạn chế của mình. Còn hiện nay, với thương mại điện tử, bà con có thể bán hàng qua mạng cho hàng triệu người, trên toàn thế giới (bán hàng qua các chợ điện tử, mạng xã hội như facebook, zalo…). Đó là một trong những lợi ích của kinh tế số -  mang đến thị trường, lợi nhuận lớn hơn rất nhiều cho nhà kinh doanh.

Xã hội số là gì?

Với mỗi người dân, cuộc sống với nhiều tiện ích hơn là quan trọng hơn cả. Và xã hội số sẽ góp phần thúc đẩy cuộc sống phát triển theo chiều hướng đó. Cuộc sống thuận tiện hơn khi chúng ta mua hàng trực tuyến, thanh toán trực tuyến; nộp tiền điện, tiền nước, tiền học phí … trực tuyến mà không cần tạm dừng công việc khác để đến các chi nhánh điện lực, đến điểm thu tiền nước xếp hàng thanh toán, …Xã hội có công dân số tham gia vào quá trình y tế số, giáo    dục số, giao tiếp xã hội trên môi trường số như vậy chính là xã hội số.

Công dân số: Là công dân có khả năng truy cập các nguồn thông tin số, khả năng giao tiếp trong môi trường số, kỹ năng số cơ bản, mua bán hàng hóa trên mạng, chuẩn mực đạo đức trong môi trường số, bảo vệ thể chất và tâm lý trước các ảnh hưởng từ môi trường số, quyền và trách nhiệm trong môi trường số, định danh và xác thực, dữ liệu cá nhân và quyền riêng tư trong môi trường số. Mỗi người dân phải có 1 điện thoại thông minh, 1 tài khoản dich vụ công trực tuyến, 1 tài khoản VNeID, 1 tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử, biết cách khai thác thông tin có ích trên mạng… để tham gia an toàn vào môi trường số hiện nay.

Y tế số: khám chữa bệnh từ xa, phân tích, giải mã bản đồ gene để từ đó cung cấp thuốc men và dịch vụ y tế được cá thể hóa cho mỗi người dân… (phần này hơi khó hiểu và khó triển khai hiện nay, nên thay nội dung khác, ví dụ nông nghiệp thông minh…)

Giáo dục số: nghe giảng bài trực tuyến, trao đổi bài trực tuyến, Tích hợp công nghệ vào quy trình giảng dạy, học tập của các em học sinh, sử dụng sổ liên lạc điện tử hoặc các ứng dụng khác để trao đổi thông tin giữa nhà trường và phụ huynh….…

Chuyển đổi số là việc của ai? 

Chuyển đổi số là quá trình thay đổi tổng thể và toàn diện, chính là cuộc cách mạng của toàn dân. Mục đích cuối cùng của chuyển đổi số chính là để phục vụ đời sống của người dân được tốt đẹp hơn. Bởi vậy, chuyển đổi số là việc của mỗi cá nhân, mỗi cơ quan tổ chức, mỗi doanh nghiệp và cả hệ thống chính trị.

MỘT SỐ KỸ NĂNG ĐẢM BẢO AN TOÀN THÔNG TIN CHO NGƯỜI DÂN TRÊN MÔI TRƯỜNG SỐ

Để bảo đảm an toàn thông tin, tránh bị lừa đảo tham gia trên môi trường mạng, Bộ Công an khuyến cáo bà con cần lưu ý một số  kỹ năng cơ bản như sau:

1. Người dân đề cao cảnh giác khi nhận các cuộc gọi đến bằng số điện thoại cố định, người gọi tự xưng là cán bộ các cơ quan nhà nước, đặc biệt là lực lượng công an để thông báo, yêu cầu điều tra vụ án qua điện thoại; không cung cấp thông tin cá nhân, số điện thoại, địa chỉ nhà ở... cho bất kỳ đối tượng nào khi chưa biết rõ nhân thân và lai lịch của người đó, đặc biệt không nghe lời của các đối tượng chuyển tiền vào các tài khoản do các đối tượng chỉ định.

2. Người dân khi mua hàng qua mạng cần sàng lọc, kiểm tra kỹ thông tin quảng cáo, rao bán về hàng hóa, danh tính người bán hàng, lựa chọn địa chỉ uy tín, hình thức thanh toán minh bạch. Thường xuyên kiểm tra và cập nhật các tính năng bảo mật, quyền riêng tư trên các tài khoản mạng xã hội.

3. Người dân cũng cần thường xuyên thay đổi để đảm bảo tính an toàn của mật khẩu; không chia sẻ quá nhiều thông tin cá nhân trên mạng xã hội. Không cho mượn, cho thuê các giấy tờ cá nhân có liên quan như: Căn cước công dân, giấy chứng minh nhân dân, sổ hộ khẩu, thẻ ngân hàng, không nhận chuyển khoản ngân hàng hoặc nhận tiền chuyển khoản của các ngân hàng cho người không quen biết.

4. Trường hợp có nghi ngờ về hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản, người dân cần kịp thời thông báo cho cơ quan công an nơi gần nhất để được tiếp nhận và hướng dẫn giải quyết.

Thưa toàn thể bà con! Chuyển đổi số chính là để phục vụ cuộc sống của bà con được tốt hơn. Vậy bà con cần chuẩn bị gì cho công cuộc chuyển đổi số đang được triển khai rộng khắp trên phạm vi toàn tỉnh?

Thứ nhất:  Không ngừng học hỏi mỗi ngày nhằm nâng cao kỹ năng số cho bản thân. Hiện nay, việc học hỏi sẽ rất thuận tiện qua điện thoại, qua máy tính, qua rất nhiều hoạt động tuyên truyền, phổ biến của các cơ quan, tổ chức. Chủ động tạo tài khoản và nộp hồ sơ thủ tục hành chính trực tuyến; tham gia mua, bán hàng trên các sàn thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt...

Thứ hai: Cả việc chủ động học hỏi lẫn nhau cũng sẽ giúp ích vô cùng, do đó nếu có điều chưa biết, hãy tìm hiểu, học hỏi và học từ những người xung quanh, từ những gì đã có sẵn, được chia sẻ từ những địa chỉ tin cậy; nếu có điều gì đã biết, đã tâm đắc, hãy hướng dẫn, chia sẻ với những người xung quanh. Người trẻ hướng dẫn người già và trẻ em. Người biết nhiều hướng dẫn người biết ít, người biết ít hướng dẫn người chưa biết. Qua đó, mỗi người dân, doanh nghiệp sẽ sẵn sàng và chủ động trong việc hòa nhập cuộc sống trên không gian số.

Thứ ba: Chủ động và tích cực thay đổi cách sống, cách  làm việc, cách sản xuất kinh doanh trên cơ sở ứng dụng các công nghệ số hiện nay để nâng cao chất lượng cuộc sống, chất lượng công việc, chất lượng hoạt động sản xuất và kinh doanh cũng như trong mọi hoạt động sống: Mỗi người dân hãy ứng dụng nhiều hơn các ứng dụng số như VNeID, thanh toán điện tử; hợp tác xã, doanh nghiệp hãy xây dựng chiến lược và kế hoạch nhằm ứng dụng các công nghệ hiện đại từ khâu sản xuất, nuôi trồng đến quản lý, kinh doanh qua các kênh thương mại điện tử phù hợp, tận dụng tối đa mạng internet để quảng bá hình ảnh sản phẩm, dịch vụ…

Thứ tư: Hiểu biết và luôn thận trọng nhằm tự bảo vệ thông tin cá nhân an toàn trên không gian mạng.

Mỗi người dân trên địa bàn xã Long Kiến hãy phấn đấu trở thành một “Công dân số”; chủ động   nâng cao nhận thức; chuyển đổi một cách tổng thể và toàn diện cách sống, cách làm việc và phương thức sản xuất dựa trên công nghệ số. Tiếp tục nâng cao nhận thức về  Chuyển đổi số, chung tay góp sức xây dựng Chính quyền số xã Long Kiến nói riêng, tỉnh An Giang nói chung, thúc đẩy phát triển kinh tế số, từng bước xây dựng xã hội số với mục tiêu lấy người dân là trung tâm từ đó góp phần tích cực vào công cuộc Chuyển đổi số của tỉnh An Giang và Chuyển đổi số quốc gia.

Ngày 10/10 hằng năm được Thủ tướng Chính phủ chọn là Ngày Chuyển đổi số quốc gia.
 Đây là sự kiện chính trị - xã hội quan trọng, nhằm khẳng định quyết tâm của Đảng, Nhà nước trong việc thúc đẩy công cuộc chuyển đổi số trên phạm vi toàn quốc, đồng thời nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành, cộng đồng doanh nghiệp và mỗi người dân về ý nghĩa, vai trò cũng như lợi ích thiết thực mà chuyển đổi số mang lại. Năm 2025, chủ đề chuyển đổi số được xác định là: “Chuyển đổi số toàn dân, toàn diện, toàn trình để tăng tốc, bứt phá phát triển kinh tế số”. Chủ đề này nhấn mạnh yêu cầu chuyển đổi số phải lan tỏa đến mọi tầng lớp Nhân dân, bao trùm tất cả lĩnh vực của đời sống - kinh tế - xã hội, và được triển khai liên tục, xuyên suốt để tạo ra sức bật mạnh mẽ cho phát triển kinh tế số, góp phần nâng cao năng suất lao động, cải thiện chất lượng cuộc sống và khẳng định vị thế của Việt Nam trong thời kỳ hội nhập quốc tế sâu rộng.

Chuyển đổi số không chỉ là việc ứng dụng công nghệ thông tin, mà còn là quá trình thay đổi căn bản tư duy, phương thức quản lý, cách thức làm việc và thói quen sinh hoạt của toàn xã hội. Đối với Nhà nước, chuyển đổi số góp phần xây dựng bộ máy hành chính hiện đại, minh bạch, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn. Đối với cộng đồng doanh nghiệp, chuyển đổi số giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất, giảm chi phí vận hành, mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo thêm nhiều giá trị mới. Đối với người dân, chuyển đổi số mang lại những lợi ích thiết thực như có thể nộp hồ sơ trực tuyến, nhận kết quả dịch vụ công ngay tại nhà, tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại; được tiếp cận dịch vụ y tế số, đặt lịch khám bệnh trực tuyến, tư vấn từ xa; tham gia học tập trực tuyến để mở rộng kiến thức, kỹ năng; thực hiện các giao dịch, thanh toán không dùng tiền mặt nhanh chóng, an toàn; đồng thời thuận tiện hơn trong mua sắm, kinh doanh qua các nền tảng thương mại điện tử.

Để hiện thực hóa chủ đề chuyển đổi số năm 2025, đòi hỏi sự vào cuộc mạnh mẽ, đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự chung tay của doanh nghiệp và sự hưởng ứng tích cực của mỗi người dân. Các cơ quan, đơn vị, địa phương cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng số, phát triển các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu, nâng cao hiệu quả điều hành. Doanh nghiệp cần đầu tư đổi mới công nghệ, đẩy mạnh ứng dụng các nền tảng số trong quản lý, sản xuất, kinh doanh, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Mỗi người dân cần chủ động cài đặt và sử dụng ứng dụng VNeID để định danh điện tử, tích cực tham gia sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thực hiện các giao dịch thanh toán điện tử, nâng cao kỹ năng số và lan tỏa tinh thần chuyển đổi số trong cộng đồng thông qua các Tổ công nghệ số cộng đồng.

Ngày Chuyển đổi số quốc gia 10/10 là ngày hội của toàn dân, là thời điểm để chúng ta cùng nhau nhìn lại những kết quả đã đạt được, đồng thời tiếp tục hành động mạnh mẽ hơn nữa. Với tinh thần “toàn dân tham gia, toàn diện lan tỏa, toàn trình bứt phá”, mỗi cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và công dân hãy cùng chung tay đưa công nghệ số trở thành công cụ hữu hiệu trong quản lý, lao động, sản xuất và đời sống hằng ngày. Có như vậy, chúng ta mới xây dựng thành công một Việt Nam số phát triển bền vững, phồn vinh, hạnh phúc, đóng góp tích cực vào tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế.