CẢNH BÁO LỪA ĐẢO QUA MẠNG XÃ HỘI

Trong thời đại số, lừa đảo qua mạng đang ngày càng trở nên tinh vi, khiến nhiều người trở thành nạn nhân mà không hay biết. Việc cảnh báo lừa đảo không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan chức năng, mà còn là hành động cần thiết để bảo vệ bản thân và cộng đồng. Bài viết này sẽ giúp bạn cập nhật hình thức lừa đảo mới nhất, cách nhận biết dấu hiệu lừa đảo qua mạng, và quan trọng nhất là cách xử lý khi bị lừa đảo.

Cảnh báo lừa đảo – Thực trạng đáng báo động

Với sự phát triển không ngừng của công nghệ cao, các đối tượng lừa đảo ngày càng phát triển và sử dụng nhiều phương thức tinh vi để đánh lừa người dùng. Từ các cuộc gọi giả danh công an, ngân hàng, cho đến các đường link độc hại trên mạng xã hội, tất cả đều nhằm mục đích chiếm đoạt tài sản hoặc thông tin cá nhân.

Theo thống kê gần đây, từ khóa "Cảnh báo lừa đảo" có lượt tìm kiếm lên đến một con số rất lớn trong mỗi tháng – cho thấy mức độ quan tâm và lo ngại của người dân đối với vấn đề này.

Hình thức lừa đảo mới nhất hiện nay

Các hình thức lừa đảo mới nhất thường đánh vào tâm lý lo lắng, cả tin hoặc thiếu hiểu biết công nghệ của nạn nhân. Dưới đây là một số phương thức phổ biến:

Lừa đảo qua tin nhắn giả mạo

Kẻ gian gửi tin nhắn giả danh ngân hàng, bưu điện, hoặc công ty tài chính, yêu cầu người dùng nhấn vào link để kiểm tra thông tin hoặc nhận tiền thưởng. Thực chất, các đường link này dẫn tới trang web giả mạo để đánh cắp tài khoản.

Giả danh cơ quan chức năng

Người dùng nhận được cuộc gọi từ "công an" hoặc "tòa án", thông báo họ có liên quan đến một vụ án và yêu cầu chuyển tiền để chứng minh vô tội. Đây là chiêu trò lừa đảo cũ nhưng vẫn có nhiều người sập bẫy.

Đầu tư tài chính, tiền ảo

Lợi dụng tâm lý muốn làm giàu nhanh, các đối tượng mời gọi người dùng đầu tư vào các nền tảng tài chính hoặc tiền ảo không rõ ràng. Nhiều người đã mất hàng trăm triệu đồng vì các mô hình Ponzi trá hình.

Dấu hiệu nhận biết lừa đảo qua mạng

Việc nhận biết dấu hiệu lừa đảo qua mạng là yếu tố quan trọng giúp bạn phòng tránh kịp thời. Dưới đây là một số dấu hiệu thường gặp:

 Ngôn ngữ khẩn cấp: “Tài khoản của bạn đang bị tấn công”, “Bạn cần xác nhận ngay lập tức” – là những câu thường thấy nhằm tạo cảm giác gấp rút.

 Địa chỉ email hoặc số điện thoại lạ: Các email từ địa chỉ không chính thống, số điện thoại lạ hoặc quốc tế.

 Đường link đáng ngờ: Link rút gọn, link có ký tự lạ, dẫn đến trang web không chính thống.

Yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân/tài khoản ngân hàng: Đây là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy bạn đang đối mặt với một vụ lừa đảo.

Cách xử lý khi bị lừa đảo

Khi phát hiện mình có khả năng đã trở thành nạn nhân, đừng hoảng loạn. Dưới đây là cách xử lý khi bị lừa đảo bạn nên thực hiện ngay:

Ngừng mọi giao dịch và lưu lại bằng chứng

Ngừng chuyển tiền ngay lập tức nếu chưa thực hiện. Nếu đã chuyển tiền, giữ lại hóa đơn, tin nhắn, hoặc bất kỳ bằng chứng nào liên quan.

Báo với ngân hàng và khóa tài khoản

Liên hệ với ngân hàng để yêu cầu tạm khóa hoặc phong tỏa tài khoản nếu nghi ngờ bị rò rỉ thông tin.

Trình báo công an

Đến cơ quan công an gần nhất hoặc gửi đơn tố cáo online trên Cổng thông tin Bộ Công an. Việc báo cáo nhanh chóng giúp tăng khả năng truy vết tội phạm.

Cảnh báo cho cộng đồng

Chia sẻ câu chuyện của bạn trên mạng xã hội hoặc với người thân để họ cảnh giác hơn, tránh để người khác tiếp tục trở thành nạn nhân.

Một số lưu ý để phòng tránh lừa đảo

Không cung cấp thông tin cá nhân cho bất kỳ ai qua điện thoại, email hoặc mạng xã hội.

Luôn xác minh danh tính người gọi, nhất là khi họ tự xưng là cơ quan chức năng.

Cài phần mềm diệt virus và bật bảo mật 2 lớp cho các tài khoản quan trọng.

Cập nhật kiến thức về các hình thức lừa đảo thường xuyên qua các trang chính thống.

Cảnh báo nhận diện 24 thủ đoạn lừa đảo trên mạng phổ biến:

1. Giả danh công an, viện kiểm sát: gọi từ số lạ, dọa bạn liên quan án ma túy, rửa tiền, yêu cầu chuyển tiền. → Cơ quan tố tụng không bao giờ làm việc qua điện thoại/Zalo.

2. "Tình yêu mạng": giả quân nhân nước ngoài hứa gửi quà, bắt đóng phí nhận hàng.

3. Giả danh từ thiện: nhờ nhận tiền lớn, hưởng % nhưng phải đóng phí trước.

4. Mua hàng online giá rẻ: yêu cầu chuyển khoản, gửi link giả lấy OTP.

5. Giả nhân viên ngân hàng: yêu cầu cung cấp mật khẩu, OTP để "nâng cấp bảo mật".

6. Hack Facebook: mạo danh bạn bè, nhờ vay/chuyển tiền.

7. Thông báo trúng thưởng: iPhone, SH, sổ tiết kiệm... nhưng đòi phí trước.

8. Việc làm tại nhà dễ kiếm tiền: lắp ráp, dán tem, phải đặt cọc rồi mất liên lạc.

9. Vay tiền online lãi thấp: đòi phí hồ sơ trước, rồi cắt liên lạc.

10. Giả cán bộ BHXH: báo nợ tiền, yêu cầu chuyển khoản.

11. "Chuyển nhầm tiền": gửi tiền rồi ép trả kèm lãi.

12. Nâng cấp sim 4G: chiếm quyền sim để lấy OTP.

13. Sàn tiền ảo đa cấp: hứa lãi cao, cho rút ít rồi ôm tiền bỏ trốn.

14. Bán số đề chắc ăn: lừa tiền, sau chặn liên lạc.

15. App làm nhiệm vụ kiếm tiền: nạp tiền nhiều tầng, càng nạp càng mất.

16. Cộng tác viên "giật đơn hàng": đặt cọc trên Shopee, Lazada - thực chất lừa đảo.

17. Giả cán bộ nhà nước: báo nợ cước, chuyển cho "công an" dọa xử lý.

18. Phạt giao thông online: gửi link giả để lấy thông tin ngân hàng.

19. Mạo danh lãnh đạo: lập Zalo giả mượn tiền cấp dưới.

20. Khủng bố đòi nợ: gọi điện quấy rối cả người thân để ép trả.

21. Giả bác sĩ, giáo viên: báo người thân nguy kịch, yêu cầu chuyển tiền gấp.

22. Dọa khóa sim: bắt làm theo hướng dẫn để chiếm sim.

23. Deepfake AI: giả giọng, giả hình người thân kêu chuyển tiền.

24. Giả dịch vụ lấy lại tiền bị lừa: yêu cầu đóng phí trước, thực chất lừa thêm lần nữa.

Bộ quy tắc giúp bạn không sa bẫy lừa đảo qua mạng

Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) đã công bố quy tắc “5 không” - “5 luôn” nhằm giúp người dân tự bảo vệ mình trong thế giới số đầy cạm bẫy.

Lừa đảo trực tuyến đang biến tướng tinh vi với hàng loạt chiêu trò đánh vào lòng tin và sự tò mò của người dùng mạng.

Từ tin nhắn giả mạo ngân hàng, lời mời đầu tư "siêu lợi nhuận" trong trí tuệ nhân tạo đến tuyển dụng việc nhẹ lương cao hay quà tặng ảo, các chiêu trò lừa đảo trực tuyến ngày càng tinh vi và khó nhận diện. Nhiều người không chỉ mất tiền, mất dữ liệu cá nhân mà còn rơi vào khủng hoảng tâm lý.

Trước thực trạng này, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) đã ban hành quy tắc "5 không" - "5 luôn" để giúp người dân tự bảo vệ mình trong thế giới số đầy cạm bẫy.